•  
  •  
 

Article Title

Kullanıcı-Yapı etkileşiminin Diyarbakır tarihi geleneksel evlerinde irdelenmesi

Abstract

Tarihi çevreler, geçmiş dönemlerin sosyal, kültürel ve ekonomik yapısını, yaşam biçimi yansıtmaları, doğabina ve bina-insan ilişkileri arasında kurdukları ilişkinin doğruluğu açısından büyük bir birikimin ifadesidir. Böyle bir birikime sahip olan Diyarbakır kenti, tarihi surları, anıtsal yapıları ve tarihi geleneksel evleriyle mimaride önemli bir yere sahiptir. Ancak köyden kente göçler hızlı bir nüfus atışı, buna bağlı olarak ortaya çıkan çarpık kentleşme, tarihi mimariye büyük zarar vermiştir ve vermeye devam etmektedir. Tarihi dokuda görülen bu tahribat, zaman içinde yapıların yıkımlarına varan sonuçlar doğurmuştur. Çalışmadaki veriler D.Ü. BAP koordinatörlüğü tarafından desteklenmiş olan bir araştırma projesi kapsamında üretilmiştir. Bu kapsamda Diyarbakır Sur İçi’nde yer alan 80 tarihi ev incelemeye alınmıştır. İncelemelerde evlerin mimari nitelikleri, bu evlerde oturan kullanıcıların sosyal durumu ve evlere ait memnuniyet analizlerinin yapılmıştır. Bu amaçla burada yaşayan kullanıcılara anketler uygulanmıştır. Kullanıcılara, aile birey sayıları, eğitim ve mesleki durumları, konut kullanım süreleri ile mülkiyet durumları ile konut kullanımlarındaki memnuniyet düzeyini tespit etmeye yönelik sorular yöneltilmiştir. Bu analizler sonucunda yapılarda meydana gelen bozulmalar ve nedenleri belirlenmiştir. Çalışmada Diyarbakır tarihi geleneksel evlerinin birçoğunda görülen bozulmaların, her yapı için farklı şekillerde olduğu belirlenmiştir. Özellikle sosyal yapıda, aile bireylerinin sayısının fazla olmasının, yapılarda bölünmelere neden olduğu görülmüştür. Bu durum nedeniyle yapılara, ek mekânlar yapılmış ve yapının özgün hali algılanamaz hale gelmiştir. Kullanıcılarda koruma bilincinin olmaması, gelir düzeyinin düşüklüğü, bozulmaların önemli nedenlerindendir. Sonuçta Diyarbakır tarihi geleneksel evlerinde kullanım verimliliğini yükseltmeye ve evlerin daha verimli kullanımını sağlayacak aynı zamanda bozulmaları önleyecek öneriler üretilmeye çalışılmıştır.

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/432138

Share

COinS